Wat ons verbindt

Tijdens de feestdagen werd me duidelijk hoe pijnlijk het is om zo vaak niet mee te kunnen doen. Een boekje met familiefoto's herinnert me aan hoe vaak ik er door gezondheidsklachten niet bij was. Ik voel er verdriet bij, om alles wat ik gemist heb. En ook angst, angst om er niet bij te horen. Hoe kan ik er echt bij horen als ik er bijna nooit ben? Terwijl anderen gedeelde ervaringen opdoen, ben ik alleen. Maar ik denk dat er niet bij horen een angst is die iedereen kent. 

Mensen verzamelen zich graag in groepen. Dat voelt vertrouwd: er is iets wat hen verbindt en dat geeft een veilig gevoel. Het is best grappig om te zien hoezeer mensen van eenzelfde groep vaak op elkaar lijken. Let er maar eens op: de kledingstijl, houding en taal van groepjes jongeren, of zakenmannen, aanhangers van eenzelfde partij of religie, of vriendinnen in een café. 

Die groepen sluiten tegelijkertijd ook mensen buiten: voor heel veel groepen heb je niet het juiste uiterlijk, gedrag, de juiste leeftijd, ervaring, nationaliteit, etniciteit, gender, geaardheid, manier van spreken of mening. Het zijn twee kanten van dezelfde medaille. Voor die ene groep mensen om erbij te horen betekent voor andere mensen om er niet bij te horen.

Maar wat als we nu verder kijken dan de uiterlijke dingen, en kijken naar de ervaringen die we wel delen?

Ik heb veel gereisd en ben verbleven bij mensen uit allerlei landen, van allerlei geloofsovertuigingen, arm en rijk, jong en oud, met allerlei politieke meningen en van mensen die het gemaakt hebben in hun maatschappij tot mensen die erbuiten vallen. En ik zie vooral veel overeenkomsten.

We zien er misschien verschillend uit, doen verschillende dingen en praten anders, maar we hebben een gedeelde ervaring. We kennen allemaal dezelfde emoties, hebben op een diepere laag dezelfde behoeftes. We kennen de menselijke levenservaringen. Zoals verliefd worden, het verlies van een dierbare; we weten hoe het is om bang te zijn, we kennen allemaal verdriet en vreugde, en ja ook: het gevoel van er niet bij horen. Dit verbindt ons. Van jong tot oud, door alle culturen en groepen heen.

Het is zo makkelijk om iemand van wie je het gedrag (nog) niet begrijpt af te doen als raar. Maar ik geloof dat als we echt ons best doen we allemaal verwantschap kunnen voelen met elk ander op aarde. En met allen die ons zijn voorgegaan en allen die nog komen. Hoe anders hun uiterlijk, gewoontes en overtuigingen ook mogen zijn.

Ik denk dat er ook veel mensen zijn die zich bij geen enkele groep echt thuis voelen. Maar we behoren allemaal tot deze groep: mens. Misschien kunnen we - vooral in deze dagen met weinig licht - in plaats van elkaar buitensluiten verder kijken dan de verschillen die ons scheiden en naar elkaar uitstralen: je hoort erbij.

Gelukkig nieuwjaar!

Vragen voor jou

  • Tot welke groep/groepen behoor jij? In welke groep voel jij je thuis?
  • Voel je je wel eens eenzaam? (Zie ook het kopje 'Steun vinden' onder de blog Ode aan de mensen die blijven)
  • Ben je wel eens bang er niet bij te horen?